Innowacyjne zarządzanie Państwem

Streszczenie: Tematyka wykładu jest kontrowersyjna koncepcyjnie, oryginalna w pod względem merytorycznym ze względu na  innowacyjne odmienne od dotychczasowych  zdefiniowanie wielu pojęć nauki o zarządzaniu w tym przyjęcia prakseologicznej teorii i definicji państwa jako organizacji będącej całością o systemowym powiązaniu jej części  - elementów. Dzięki temu zarządzanie państwem jest całością organizacyjną obejmującą ; skalę makro, mezo i mikro, co pozwala na  systemową   analizę i projektowanie  relacji sfery ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej oraz  wykorzystania programów partii do kształtowaniu planów społeczno gospodarczego rozwoju kraju, w komunikacji z potrzebami ludności, społeczeństwa a to jest standardem w państwie demokracji parlamentarnej.
 
Jest to wykład pionierski, jego tematyka  przedziera się przez tradycyjne   pojmowanie nauki o zarządzaniu, utarte poglądy ustalone jeszcze przed narodzeniem Chrystusa, że państwem się administruje.

Akcentuje się  w nim pragmatyzm nauki o zarządzaniu jej użyteczność społeczną poprzez  zebranie światowych wzorców i dyrektyw praktycznych służących sprawnemu zarządzaniu państwem przez administrację publiczną.
 
Słowa kluczowe: zarządzanie, organizacja, system, państwo, administracja publiczna,
 
TERAZ PAŃSTWO SPRAWNIE ZARZĄDZANE
Problematyką zarządzania państwem zajmuję się prywatnie od 1980 r . W Polsce tą problematyką nie zajmuje się żadna uczelnia, instytucja ponieważ Polska nauka o zarządzaniu nie może zajmować się skalą makro. Powszechnie w środowiskach naukowych zajęcie się tym tematem uważano za porywanie się z motyką na słońce. Dzięki wieloletnim badaniom mogłem podjąć się sformułowania treści tego wykładu. Celem jego jest: ukazanie możliwości zastosowania wzorców i dyrektyw praktycznych światowej nauki zarządzania do innowacyjnego zarządzania państwem oraz potwierdzenie i upowszechnienie  tezy, że od administracji publicznej zależy sprawne zarządzanie państwem w tym jego rozwój i poziom życia obywateli. Ludzkość, ludność poszczególnych krajów korzysta w różnym stopniu z osiągnięć wszystkich nauk, których użyteczność jest źródłem rozwoju społeczno – gospodarczego, uzyskanego poziomu życia. Jedną z nauk mających bardzo wysoki walor użyteczności  społecznej jest nauka  zarządzania. Potwierdza to stwierdzenie „Rozwój społeczno-gospodarczy społeczeństw, rezultatem zarządzania” -  Petera F. Druckera - współtwórcy sukcesów gospodarczych Stanów Zjednoczonych i Japonii, sukcesów tak bardzo potrzebnych Polsce. Nauka o zarządzaniu ma cechę użytecznego społecznie  orientowania innowacyjnych osiągnięć wszystkich nauk na realizację planów rozwoju społeczno – gospodarczego państwa. Nauka o zarządzaniu jej innowacyjne wzorce, dyrektywy praktyczne mogą współprzyczyniać się do użytecznego organizowania, realizacji:
– Mocarstwa nad Wisłą prognoza na XXI wiek- George Friedman [1]
– Dobrego państwa - Witold Kieżun [2]
– Państwa ze znakiem jakości - Piotr Winczorek [3]
– Drugiej Japonii w Polsce - Lech Wałęsa.  
– Marzeń pokoleń Polaków o dobrej przyszłości naszych  dzieci i wnuków – Stanisław Duchniewicz
 
Administracja publiczna nie jest państwem tylko jego częścią, ważnym elementem systemu zarządzania państwem z przydzielonym zakresem zadań i odpowiedzialności. Spostrzeżenia profesora Czesława Znamierowskiego (1888-1967) wybitnego filozofa prawa i państwa pracownika Uniwersytetu im A. Mickiewicza w Poznaniu. Dzieli on myślicieli zajmującymi się budową (narodowych) modeli administracji publicznej na:
  • radykalnych których dziełem były projekty opracowane z metodycznością matematyka, przydatne dla praktyki zarządzania państwem. (np. I i II Rzeczpospolita)
  • pełnych energii, temperamentu działaczy, którzy zazwyczaj w ogromnym uproszczeniu widzieli plany przebudowy administracji publicznej a w bezwzględnym niemal fanatycznym działaniu nie oglądali się na koszty i skutki uboczne dokonywanych zmian.
W tym przedziale można umieścić:
  • System PRL
  • Twórców aktualnej struktury administracji publicznej,  w tym utworzenia szczebla - powiatu, co w literaturze przedmiotu  nazywa się  przykładem największej korupcji politycznej w Polsce, dodam powstałej na bazie powszechnie akceptowanego partyjnego klientelizmu.
  • Projektodawców zmian w konstytucji  bez merytorycznej analizy, społecznej konsultacji.
  • Nieuzasadnionego stosowania kosztownego referendum, które w państwie demokracji parlamentarnej, jest konstytucyjnie zastrzeżone do  konsultacji społecznej przy rozstrzyganiu   spraw o szczególnym znaczeniu dla państwa art. 125 konstytucji.
Od wieków ludzkość organizowała się tworząc formę organizacyjną znaną dzisiaj pod nazwą państwo. Czymś, co tworzyło trwałość, siłę społeczno-gospodarczą takiej organizacji było sprawne zarządzanie. W każdym państwie zarządzaniem zajmowała się wybrana część ludności, specjalizująca się w tej działalności nazywanej do dzisiaj w Polsce administrowaniem. Ta wybrana do zarządzania (administrowania) część ludności danego państwa do dziś nosi nazwę administracji publicznej. Nikogo na świecie poza Polską nie dziwi fakt, że administracja publiczna państwem zarządza. To co różni zarządzanie w despotiach od zarządzania w państwach demokratycznych to pochodzenie władzy. W despotiach władza, w tym wykonawcza, pochodziła od władcy, który najczęściej mienił się „bogiem”. W państwach demokratycznych natomiast władza pocho­dzi od ludności.

W państwie  demokracji parlamentarnej, administracja publiczna ma nim sprawnie zarządzać ku pożytkowi ludności, w tym:
  • część polityczna, na którą składają się struktury centralne i terenowe le­galnie działających partii politycznych; identyfikuje racjonalne potrzeby ludności, następnie partycypacyjnie opracowuje program partii prezentowany w okresie przedwyborczym
  • jej część ustawodawcza (w Polsce jest to Sejm) zajmuje się planowaniem (plan społeczno-gospodarczego rozwoju kraju, strategiczny) i regulacjami prawnymi tworzącymi warunki jego sprawnej realizacji, przez wykonawczą administrację: rządową i samorządową;
  • część wykonawcza – rząd – jest strukturą do sprawnego wykonywania rocznych planów operacyjnych, które są częścią planu społeczno-gospodarczego; w języku nauki o zarządzaniu jest to tzw. wieloletni plan – strategiczny. W skład części wykonawczej wchodzą: prezydent, struk­tury rządowe centralne i terenowe oraz struktury samorządowe;
  • część sądownicza osądza, rozstrzyga wszelkie naruszenia norm ustano­wionych dla prawidłowego przebiegu życia społeczno-gospodarczego kraju;
Warto  zauważyć, że program partii wybrany przez ludność w wybo­rach powszechnych musi być przełożony na plan społeczno-gospodarczego rozwoju kraju i przyjęty przez Sejm. Do wykonania tego planu sejm powołuje premiera, który ma obowią­zek zaproponować skład rządu, czyli struktury do wykonania tego planu. Do rządu powinni wejść specjaliści nieko­niecznie wszyscy z partii w danej chwili rządzącej, lecz najlepsi z najlepszych, potrafiący sprawnie realizować zadania poszczególnych resortów wynikające z przyjętego planu, opartego na programie wybranej partii. Niezależnie od barwy partyjnej są to obywatele, którzy swoją wiedzą mają sprawnie służyć ludno­ści. To jest podstawowe kryterium doboru kadr administracji publicznej.

Jest czymś nagannym traktowanie stanowisk w administracji publicznej jak: „łupów wojennych”, zatrudnianie tzw. „kolesiów” na zasadzie klientelizmu. Wielkim osiągnięciem w zarządzaniu państwem Polskim byłoby wzniesienie się po­nad podziały partyjne przy modyfikowaniu planu społeczno-gospodarczego. Otóż przy jego opracowaniu musi być brany pod uwagę program wybranej par­tii, ale też nic nie stoi na przeszkodzie, aby wziąć pod rozwagę wszystko co najlepsze z programów partii uczestniczących w wyborach.

Kultura służenia ludności – powinna być czymś naturalnym, a jest w tej chwili „nie do wyobrażenia”. Jest to konsekwencją pewnego nieporozumienia. Zarówno programy partii, jak i ich realizacja nie są dla partii, lecz dla ludności. Czymś naturalnym, profesjonalna praca nad programami partii przez cały okres przedwyborczy, wykorzystanie możliwości wyjazdowych posłów na uzyskiwanie wiedzy, jak poszczególne problemy rozwiązywane są w innych państwach. Wypracowane programy partii powinny być konkretną ofertą dla ludności. Realistycznego planu nie zastąpią najczęściej puste słowa: „walka”, „zwyciężymy”, „Polacy zasługują na lepszą edukację, lepszy rząd”, „wyższe płace i emerytury”, tylko brak propozycji, jak to uzyskać.

Powszechny dobrobyt ludności krajów skandynawskich wynika nie z populistycznych haseł a ze sprawnej realizacji tych realistycznych programów, a nierównomierny rozwój gospodarczy, rozwarstwienie społeczne, podziały na biednych i bogatych w Polsce z braku tychże programów. Programy polskich partii są często ogólnikowe, z reguły populi­styczne, opracowywane na czas wyborów, trudne do przełożenia na plany wykonawcze po wyborach.

Państwo jest organizacją specyficzną, ale budowaną jak każda inna w procesie organizowania ze względu na plan społeczno-gospodarczego rozwoju pań­stwa i należy nim profesjonalnie zarządzać stosując odpowiednio wzorce i dy­rektywy nauki o zarządzaniu i innych nauk na zasadzie kooperacji. To w Stanach Zjednoczonych i Europie, jak grzyby po deszczu, powstawały i powstają kierunki, instytuty, ośrodki naukowe i szkoleniowe zajmujące się zarządzaniem państwem jeden z najnowszych to– New Public Management.

Prowadziłem badania na Uniwersity Trinity College oraz Irish of Public Administration w Dublinie, nota bene prywatnym instytucie, w którym „praca wre, jak w ulu” – projekty badawcze, konsultacje, szkolenia zlecane przez wszystkie szczeble administracji publicznej. Na umówienie spotkania z pracownikami naukowymi i dyrektorem instytutu trzeba było czekać kilka tygodni. Biblioteka pełna literatury światowej i własnych opracowań, projektów z dziedziny zarządzania państwem, od reengineeringu począwszy. Byłem zaskoczony tą pozycją. Mój konsultant z uśmiechem powiedział „tak, stosujemy tę koncepcję jako wzorzec, dyrektywę praktyczną pomocną do projektowania, reorganizacji, usprawniania struktur administracji publicznej. Dyskretny uśmiech, nie śmiem twierdzić, że politowania, pojawił się na twarzach moich rozmówców, gdy powiedziałem, że w naszym kraju nie przesądzono jeszcze o tym czy zarządzać, czy administrować państwem, a w praktyce dominuje administrowanie, natomiast nauka zarządzania jest administracyjnie pozbawiona prawa prowadzenia badań nad organizacjami poziomu makro i ich relacjami z organizacjami poziomu mikro.

W Irlandii, środowisku uniwersyteckim, nikt nie miał takich wątpliwości, że państwem się zarządza; powoływali się także na osiągnięcia P. Druckera uznawanego powszechnie autorytetu w tej dziedzinie. Teza ta jest podważana przez część polskich badaczy twierdzących, że problematyką zarządzania można objąć tyl­ko poziom mikro i mezo. Warto w tym miejscu przywołać definicję zarządzania opracowaną przez wybitnego przedstawiciela Polskiej nauki o zarządzaniu. „Zarządzanie tu rozpatruję jako naukę, której efektem jest społecznie użyteczna wiedza w postaci ustalonych prawidłowości życia gospodarczego lub społecznego i teorii, które tłumaczą określoną dziedzinę rzeczywistości i/lub – dostarczając projekty do zastosowania – pomagają tę rzeczywistość racjonalizować” – S. Sudoł [4]

Tak to właśnie zarządzanie, w tym programowanie, projektowanie racjonalizujące rzeczywistość zostało z powodzeniem zastosowane w Stanach Zjednoczonych, Japonii, krajach zachodniej europy, skandynawskich i innych, użyte do rozwoju społeczno-gospodarczego, realnej poprawy życia ludności. W duchu ogólnego programowania, mieści się  prognoza dla Polski. MOCARSTWO NAD WISŁĄ? prognoza na XXI wiek – G. Friedmana. Po analizie treści tej książki zauważyłem znak zapytania po słowach mocarstwo nad Wisłą. Chodzi tutaj o to, że Polska może zostać tym mocarstwem pod warunkiem, że jej administracja publiczna wykorzysta do tego celu wzorce i dyrektywy nauki o zarządzaniu. Mocarstwo nad Wisłą, wyrosłe obok Japonii i Turcji. Japonia po USA zastosowała profesjonalnie wiedzę o zarządzaniu. Turcja jest na dobrej drodze, dynamicznego rozwoju, tutaj nauki zarządzania nie mają ograniczonego obszaru badań, paradygmatu i zastosowań praktycznych do skali mikro – przedsiębiorstw.

Polska jest ewenementem, enklawą, gdzie wykorzystanie wiedzy o zarządzaniu formalnie, urzędowo ograniczono do skali mikro czyli potencjał wiedzy jest wykorzystany „na pół gwizdka”. Nie będzie mocarstwa nad Wisłą, tak jak – upraszczając problem – nie wygra kolarz, który wykorzystuje tylko 50% swojej energii, potencjału.

Państwo ze znakiem jakości – programuje, projektuje P. Winczorek. To takie państwo, którego administracja publiczna profesjonalnie wykorzystuje wiedzę o zarządzaniu. Jakość działania, zarządzania państwem powstaje w administracji publicznej, z polityczną włącznie. Wiedział co mówi L. Wałęsa o II Japonii w Polsce, wielki realista i wizjoner, ale łudził się, że ma  administrację publiczną w tym polityczną potrafiącą tę wizję wspierać i przekładać na profesjonalne, praktyczne zarządzanie. Tymczasem sytuację w Polsce odnośnie  podejścia do nauki o zarządzaniu obrazuje sytuacja z okresu M. Kopernika. Wtedy, mimo dzieła o obrotach ciał niebieskich, w określonych środowiskach, państwach długo utrzymywano, że ziemia jest płaska.[5]

Na jednej konferencji, wygłosiłem referat na temat: zarządzać państwem czy administrować, ze wskazaniem na zarządzanie, prominentny przedstawiciel polskiej nauki o zarządzaniu, członek PAN, stwierdził, że państwem się nie zarządza, lecz administruje. Nie ma bowiem teorii i praktyki zarządzania państwem – powiedział. Takie samo stanowisko zajęła uczona przedstawicielka Akademii Ekonomicznej  w Katowicach i  takie samo stanowisko zajął prowadzący tę sesję pracownik naukowy Akademii Podlaskiej. Przy czym elokwentnie wybrnął stwierdzaniem, iż w tej kwestii występują różnice i kontrowersje, co jest ozdobą tej sesji. Niestety to dlatego przedstawiciele z marginalizowanej nauki o zarządzaniu, wtłoczonej do paradygmatu nauk ekonomicznych, są rzadkością w gremiach politycznych i rządowych opracowujących bardzo ważne sprawy strategii i struktur państwa.

Na seminarium Krytyczna Teoria Organizacji prowadzonym w Akademii L. Koźmińskiego, referowałem problematykę zarządzania państwem przez administrację publiczną, w dyskusji zabrał głos wysoki urzędnik państwowy, który stwierdził wprost, że w sprawach zarządzania państwem dominują ekonomiści i prawnicy. Potem na innym bezpośrednim spotkaniu dowiedziałem się, że powstał zespół do spraw reorganizacji Centrum Z rozmowy wynikło, iż w składzie zespołu nie ma przedstawiciela nauki o zarządzaniu.

Dobrze, że Polska, jako członek UE, zobowiązana jest do przestrzegania ustalonych standardów zarządzania. Premier naszego Rządu, wykonując te zobowiązania, zlecił w 2008 przeprowadzenie badania „jakości zarządzania w administracji rządowej”. Badaniem planowano objąć 2300 jednostek administracji rządowej, jednak udało się zbadać około 40% jednostek. Jako współrecenzent badania (z R.B. Kucem) mogę powiedzieć, że w przestrzeganiu standardów jakości zarządzania najlepiej wypadły urzędy skarbowe, słabo jednostki administracji rządowej, które w zasadzie tylko częściowo uczestniczyły w badaniach, co trudno ocenić pozytywnie. Należy stwierdzić, że w kontekście przynależności do UE, zarządzanie państwem przez administrację budzi nadzieję na coraz efektywniejsze wykorzystanie światowego dorobku nauki o zarządzaniu, , umożliwiające sprawną realizację oczekiwań ludności zawartych w planie społeczno-gospodarczego rozwoju kraju, a może spełnienie prognozy o mocarstwie nad Wisłą, kto wie?
 
POTĘGA  INNOWACJI  W ZARZĄDZANIU PAŃSTWEM
Twórczość - wynalazki, innowacje  stanowią milowe  kroki w rozwoju ludzkości w tym poszczególnych państw. Potegę innowacji w zarządzaniu pokazują wyniki studiów prowadzone w London Bussines  School [6] nad ponad 100 odkryciami  i sukcesami organizacji także przedsiębiorstw w tym zakresie, które miały miejsce w ciągu ostatnich dwóch wieków; m.in. są to nieprzerwanie odnoszące sukcesy: General Electric, Du Pont, Procter&Gamble, Toyota i Visa-globalne konsorcjum, pierwsza wirtualna firma świata, zawdzięczająca swój sukces innowacji organizacyjnej. Namierzanie laserowe i satelitarne  pocisków rakietowych wykorzystywane do chirurgicznych bombardowań instalacji wojskowych Saddama  Husajna w czasie pierwszej i drugiej wojny w Zatoce Perskiej. Odkrycie; radia, prądu elektrycznego, zbudowanie żarówki, zbudowanie silników; wiatrowego, wodnego, elektrycznego, parowego spalinowego, odrzutowego, rakietowego, wykorzystanie energii jądrowej itp. Ponadto miało miejsce wiele innych odkryć naukowych potwierdzonych nagrodami Nobla, innymi w tym patentami. Inne przykłady:
  • zabójczy łuk cisowy, dzięki któremu w XIV wieku łucznicy króla Edwarda III zadali wiele druzgocących ciosów  wrogom korony angielskiej.
  • zwrotna szybka trójmasztowa karawela, przejaw geniuszu XV – wiecznych Hiszpanów, która umożliwiła Europejczykom  zbudowanie ich światowych imperiów [7]
Nauka o zarządzaniu jej innowacyjne wzorce i dyrektywy praktyczne zawarte w definicjach
 
Pojęcie innowacji
W literaturze przedmiotu za prekursora badań nad innowacjami uznaje się H. G. Baneta według niego innowacja to; wszelka myśl, rozwiązanie lub rzecz jakościowo różna od istniejących dotychczas. Słowo innowacja pochodzi od łacińskiego „Innovatis” czyli odnowienie, tworzenie czegoś nowego. Współcześnie przez innowację rozumie się; twórcze, nowe, rozwiązanie – wynalazek upowszechniony. Według Oslo  Manuela innowacje dzielą się na: produktowe, procesu, marketingu, organizacyjne.[8]

W niniejszym artykule mając na względzie szeroki punkt widzenia na innowacje zajmiemy się wyłącznie innowacjami organizacyjnymi dotyczącymi ustroju,  makrosystemu państwa czyli sprawami publicznymi realizowanymi przez administrację publiczną w państwie demokracji parlamentarnej. Problematykę tę bliżej może zobrazować m.in. bardzo dobra  książka  pt: Rządzić inaczej, Davida  Osborne i Teda Gablera [9]

Zatem uszczegółowiając zajmiemy się innowacjami organizacyjnymi ujętymi w definicji innowacji zarządzania sformułowanej w książce Zarządzanie jutra G. Hamela i i B. Breena [7]

Według nich innowacja zarządzania to w istocie wszystko, co w znaczący sposób odmienia zwyczajowe formy organizacyjne   poprzez to przybliża realizację jej celów. Innowacja zarządzania zmienia sposób, w jaki menedżerowie robią to co robią i robi to w taki sposób, by zwiększyła się sprawność i wydajność organizacji. Do tego typu innowacji zaliczamy wszystkie teorie, koncepcje, szkoły zarządzania  od Naukowego F. W. Taylor, Administracyjnego H. Fayol, M. Weber zarządzania począwszy po amerykańskie koncepcje;  Rządzić inaczej, New Public Management, czy Zarządzanie jutra. Ale też zmiany w systemach społeczno- gospodarczych; od wspólnot rodowych, despotii, ustroju niewolniczego, feudalnego,  monarchii absolutnych począwszy, po demokrację parlamentarną i bezpośrednią.

Paradygmat nauki o zarządzaniu.
W artykule przyjęto światowy paradygmat nauki o zarządzaniu obejmujący całości; w tym skalę makro, mezo i mikro oraz relacje między nimi.

Komponenty paradygmatu nauki wg T. Kuhna [10]

1. Symboliczne uogólnienia
2. Modele heurystyczne i ontologiczne
3. Wartości naukowe
4. Wzorce które stanowią zarazem paradygmat nauki w węższym rozumieniu.
 

W niniejszym artykule koncentrujemy na wzorcach i dyrektywach praktycznych użytecznych w sprawnym i skutecznym zarządzaniu państwem czyli wskazywaniu , że administracja publiczna ma; planować, organizować, motywować i kontrolować,

Jest to podejście mające wsparcie w filozofii pragmatycznej (James Watson)
 
Zmodyfikowana definicja  zarządzania Ricky  W. Griffina;
Zarządzanie to zespół działań obejmujących; planowanie, organizowanie, motywowanie i kontrolowanie, skierowanych na zasoby organizacji; ludzkie, informacyjne, finansowe i rzeczowe dla osiągnięcia celów, planów organizacji w sposób sprawny i skuteczny.
Najbardziej aktualna, innowacyjna definicja zarządzania, zmodyfikowana przez S. Duchniewicza [11]

Definicje państwa
Państwo jest organizacją polityczną, wyposażoną w suwerenną władzę, a przy tym organizacją terytorialną, do której przynależność ma charakter sformalizowany. To klasyczna definicja państwa.
Według teorii Georga Jellinka [12] na definicję państwa składają się trzy elementy. Są nimi:
1. terytorium
2. ludność
3. władza (dana przez ludność adm. publicznej) po co aby zarządzać realizować jej potrzeby i marzenia zawarte w planach rozwoju społeczno gospodarczego.

Państwo jako system organizacyjny składający się z elementów; w tym terytorium, ludność, władza. Państwo - według prakseologicznej teorii zarządzania  jest organizacją.

Organizacja to całość składająca się z elementów, które mają cechę współprzyczyniania się do powodzenia tej całości. T. Kotarbiński  [13]
Wyróżnia się trzy znaczenia organizacji:
1. rzeczowe (nawiązuje do podejścia zasobowego)
2. atrybutowe i
3. czynnościowe nawiązują do funkcji i podejścia systemowego (współprzyczyniania) się części, elementów dla uzyskania cechy wysokiej jakości zorganizowania tej całości, zbudowanej z zasobów; ludzkich, informacyjnych, finansowych i rzeczowych)
 
Definicja administracji publicznej
Czym jest do czego służy administracja publiczna?
Jest głównym elementem systemu  sprawnego zarządzania państwem.

Definicja administracji publicznej. W znakomitej syntetycznej pracy Introduction to Public Administration and Administrative Law H. Izdebski istotę administracji publicznej sprowadza do służby społeczeństwu przez dostarczanie usług publicznych i charakteryzuje ją jako jeden z elementów systemu organizacji społecznej liberalnego państwa demokratycznego, którego pozostałymi elementami są: system polityczny, prawo, gospodarka rynkowa i społeczeństwo obywatelskie.
 
Dla realizacji celu badań nad zarządzaniem państwem sformułowano następującą definicję administracji publicznej;
Administracja publiczna to:
- struktury i instytucje polityczne – partie legalnie działające w państwie, zrzeszające dobrowolnie część ludności ,
- struktury i instytucje władzy ustawodawczej (sejm, senat, sejmiki wojewódzkie, rady powiatowe i gminne),
- struktury i instytucje władzy wykonawczej (rządowe i samorządowe, poza rządowe), struktury i instytucje sądowe. S. Duchniewicz  [14]

Jak już wspominaliśmy administracja publiczna jest głównym elementem systemu zarządzania państwem.

Definicja systemu
Na przełomie lat 40 –tych i 50 –tych XX wieku  w naukach o zarządzaniu rozwinęło się podejście systemowe. Jego  istotę sformułował austriacki profesor biologii Ludwig von Bertalanffy, kładąc tym samym  podwaliny innowacyjnej na owe czasy koncepcji, wpisującej organizacje w ogólną teorię systemów. Do przełożenia jej na praktykę przyczynili się inni profesorowie amerykańscy tacy jaka. Rapaport, K. Boulding, A. D. Hall.

Ludwig von Bertalanffy jest twórcą pierwszej definicji systemu; jest to zbiór elementów wzajemnie powiązanych ze sobą oraz otoczeniem. Ta definicja jest stosowana do zarządzania państwem traktowanym jako organizacja, mająca charakter systemu otwartego. Sprawne działanie przekłada się na wynik ekonomiczny.

Inna definicja systemu.
System to: zestaw elementów funkcjonujących jako całość. Ricky W. Griffin [15]
Kryterium organizacyjnym jest sprawność zarządzania  mierzona  stopniem realizacji planu organizacji.

 Państwo jest organizacją do której stosuje się zasady teorii i organizacji zarządzania jak do każdej i innej. P. Drucker  w Management Challange for XXI Century – 1999 London, . W. Kieżun  2004. 2011, w tym zasady  dobrej,  sprawnej  roboty T. Kotarbiński 1975.  Zasady te powinna znać i stosować kompetentna administracja publiczna,  ku pożytkowi jej ludności.
– Państwo jest organizacją budowaną jak każda inna w procesie organizowania ze względu na cel i plan, należy nim profesjonalnie zarządzać stosując odpowiednio dorobek nauki o zarządzaniu.

Prof. dr Stanisław Duchniewicz
Nauczyciel akademicki
Prezes Fundacji TERAZ PAŃSTWO. Fundacji na rzecz sprawnego i skutecznego zarządzania państwem przez administrację publiczną imienia profesora Witolda Kieżuna.
Członek Rady Warszawskiej Izby Gospodarczej
 
Literatura
[1] George Friedman. NASTĘPNE 100 LAT  Mocarstwo nad Wisłą prognoza na XXI wiek. AMF+. Warszawa 2009
[2] Witold Kieżun Jerzy  Kubin. Dobre państwo. Wydawnictwo WSPiZ. Warszawa 2004
[3] Piotr Winczorek. Państwo ze znakiem jakości. Rzeczpospolita.  Warszawa 14.XI. 2000.
[4] Stanisław  Sudoł. Nauki o zarządzaniu Podstawowe problemy i kontrowersje. Warszawa PWE 2012
[5] Stanisław  Duchniewicz. Nauka Gospodarka Społeczeństwo. Nr 2(3). Rok 2011.
[6] Julian Birkinshaw Michael  Mol London Bussines School. London-2007   
[7] Gary  Hamel  Bill Breen. Zarządzanie jutra. Harvard Bussines  School. London 2007
[8] Oslo Manuel [ Manual: Guidelines for collecting and interpreting innovation data, OECD Publishing 2005 s. 29
[9] David Osborne i Ted Gabler  Rządzić inaczej. Media rodzina of Poznań  1992
[10] Thomas  Kuhn., Droga do nauki normalnej, [w:] Kuhn T.S., Struktura rewolucji naukowych, Fundacja Aletheia, Warszawa 2001.
[11] Stanisław  Duchniewicz . Koncepcje i metody zarządzania. Wydawnictwo  PTM. Warszawa 2013, s 21.
[12] George Jellinek.  Jarosław Kostrubiec, "Georg Jellinek – klasyk niemieckiej nauki o państwie, Studia Iuridica Lublinensia 2006, tom VII, ss. 39–68.
[13] Tadeusz Kotarbiński. Traktat o dobrej robocie. Zakład narodowy im. Ossolińskich- Wydawnictwo  Wrocław 1975.
[14] Stanisław  Duchniewicz  Wykład na temat: „Zarządzanie państwem przez administrację publiczną” na seminarium w dniu 3 lipca 2015 r.  Dom Technika w Radomiu.
[15] Ricky W. Griffin. Podstawy zarządzania organizacjami. PWN. Warszawa s-87
[16] Witold Kieżun. Sprawne zarządzanie organizacją. Oficyna  SGH. Warszawa 1997. S-18